Veiligheidsnormen uit 1962 gelden nog steeds

Zowel de vakwereld als de consument krijgen meer voorlichting over het veilig uitbreiden en gebruiken van elektrische installaties. Dat is de uitkomst van een overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken dat op initiatief van KIEN en TVVL is gehouden. Dat is nodig, want doordat installateurs soms zonder problemen gebruik kunnen maken van normen uit 1962, ontstaan er onveilige situaties.

Voor zowel consument als e-professional komt er een brochure hoe ze een e-installatie technisch veilig kunnen toepassen met nieuwe technologieën. KIEN en TVVL krijgen veel vragen van ondernemers, sinds het aantal regels in 2012 verminderde. Consumenten blijken op hun beurt vaak helemaal niet bewust hoe ze een installatie veilig moeten gebruiken.


Sinds het Bouwbesluit 2012 hoeven elektrische installaties in bestaande bouw niet meer te worden uitgebreid of gewijzigd volgens de laatste normen. In plaats daarvan mogen installaties aansluiten bij het niveau dat werd aangehouden toen de rest van de installatie werd aangelegd. Installateurs mogen daarbij teruggrijpen op NEN1010 vanaf 1962. Dat leidde tot veel vragen uit de branche. Vanuit de eigenlijke partijen bleef het echter stil.


“Aardlekschakelaars en randaarde, bijvoorbeeld, waren toen nog niet vanzelfsprekend”, aldus Epko Horstman van KIEN, “Die zijn pas verplicht sinds 1985. In gebouwen van voor 1985 zijn installateurs dus vandaag de dag in principe niet verplicht om deze basale veiligheidsmiddelen te gebruiken.”


Dat dit geen theoretisch gevaar is, bleek wel in januari 2013 toen een 20-jarige vrouw geëlektrocuteerd werd, toen ze onder de douche stond. De elektrische installatie was echter gecheckt door een installateur naar klachten van de bewoner. De rechter concludeerde, dat als maar één van de basale beschermingsmaatregelen goed had gewerkt, de vrouw niet was overleden. De gemeente, de eigenaar van het gebouw en de technische dienst werden veroordeeld tot een geldboete wegens nalatigheid.


Maar in de NEN1010:1962 worden deze maatregelen helemaal niet voorgeschreven. “Ik ken ook voorbeelden van een renovatie van een sociale huurwoning waar in heel de keuken, maar een stopcontact werd aangelegd. Het klinkt te absurd voor woorden, maar volgens de regels mag het. Zo lang de installatie maar veilig wordt gebruikt. En dat is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de eindgebruiker”, legt Horstman uit, “Alleen worden installaties niet meer gebruikt voor het doel waarvoor deze destijds was ontworpen. We leven niet meer in een tijd waarbij een elektrische installatie bedoeld is voor een lampje, radio en een strijkbout. Tegenwoordig zijn de magnetron, laadpaal voor de deur en zonnepanelen op het dak heel normaal. De vraag is of dat geheel veilig is.”


Jarenlang hebben NEN1010-expert Jan van der Meer, KIEN en TVVL aan de bel getrokken bij het ministerie, terwijl de gevestigde orde zich stil hield. Zowel KIEN als TVVL hebben hun wortels diep in ondernemersland. Horstman: “Eindgebruikers hebben totaal niet in de gaten hoe ze hun installatie veilig moeten gebruiken. Straks met de kerst zal menig gourmetstel zonder erbij na te denken in een niet geaard stopcontact worden gestoken. Maar ook bij medische toepassingen zijn de regels verdwenen. Een nierdialyseapparaat goed aansluiten, daarvoor is ook de eindgebruiker nu zelf verantwoordelijk.”


Zowel de vakwereld als het publiek moeten daarom bewuster omgaan met de huidige regels die soms nu nog op meerdere manieren worden uitgelegd. Een reeks aan organisaties heeft na bemiddeling van KIEN en TVVL een overeenkomst ondertekend met het ministerie van Binnenlandse Zaken. In de loop van 2017 moeten de informatiebladen gereed zijn.