Over comfort en comfortzones

Het is weer business as usual. Ik hoop dat jullie een comfortabele vakantie hebben gehad. Op de camping of in het appartement is het meestal toch behelpen.

Het is weer business as usual. Ik hoop dat jullie een comfortabele vakantie hebben gehad. Op de camping of in het appartement is het meestal toch behelpen. Het is er minder comfortabel dan thuis waar het sanitair, het meubilair en de elektra waarschijnlijk in betere staat verkeren. Over het comfort in het vervoer zullen we het ook maar niet hebben. Uit die hoek komen slechts bizarre ideeën. Zo overwoog een prijsvechter in de luchtvaart om staanplaatsen te creëren en de NS zou het liefst alle toiletten afschaffen in alle treinen. Vergrijzing?, nooit van gehoord.


Over vergrijzing gesproken, apps en slimme technologische oplossingen die ouderen kunnen helpen om langer zelfstandig te blijven (wonen), vinden hun weg naar de zorg maar met moeite. De adoptie gaat te langzaam en zoals sommige ongeduldige branchegenoten zeggen: de tijd van proeven, pilots en projecten is voorbij. Aan het kabinet zal het niet liggen.


Begin 2013 publiceerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zijn strategische agenda met een heldere conclusie: ‘We moeten stoppen met denken vanuit systemen, maar denken vanuit de mensen die gebruikmaken van de zorg’, zo lezen we in Van systemen naar mensen. Ik ben het daar hartgrondig mee eens. De menselijke maat kan en moet terug in de zorg. De technologie moet dicht bij mensen staan. Dit betekent dat de techneuten daadwerkelijk de vragen en wensen van de gebruikers als uitgangspunt nemen. Daar gaat het juist vaak mis. Technologie is namelijk geen doel op zich.


Science fiction


De publicatie De maatschappij verandert, verandert de zorg mee? borduurt voort op de strategische agenda van VWS en ademt de sfeer van een spannend science fiction boek. De bionische ogen en oren vliegen in het rond. Wie kent Lee Majors nog uit de populaire tv-serie The Six Million Dollar Man? Zo zijn wetenschappers er inmiddels in geslaagd om een compleet oor te maken met een 3D-printer door  biologische cellen en een antenne te combineren. Een uitkomst, niet alleen voor dovige ouderen, maar ook voor werknemers die beroepsmatig over “super-oren” moeten beschikken.


Drone


Een 3D geprinte lever kan inmiddels 40 dagen overleven. Met draagbare sensoren in een polsbandje, een tattoo of in kleding is het mogelijk de bloeddruk of hersengolven voortdurend in de gaten te houden. Dit voorkomt frequent bezoek aan de dokter. Ouderen kunnen op een comfortabele manier langer zelfstandig thuis wonen, want een drone bezorgt de benodigde medicijnen aan huis. 


Assepoester-technologie


Dat we steeds meer zorg thuis of op afstand kunnen leveren betekent wel dat e-installateurs veel meer rekening moeten houden met de toenemende vraag naar comfort en ondersteuning thuis. Het gaat allang niet meer om Assepoester-technologie, zoals mijn collega Masi Mohammadi stelt in haar boek Domoticakompas. Bewoners kunnen met een tablet niet alleen allerlei functies in huis bedienen, zoals verlichting, gordijnen en zonwering, maar ook gemaks- en veiligheidsdiensten bestellen en zorg aanvragen. Om dit technisch allemaal mogelijk te maken, heb je iemand nodig, een technicus, iemand die niet alleen installeert, maar vooral ook adviseert. Zo is de ComfortInstallateur geboren.


Sensoren


De afgelopen decennia is in de gezondheidszorg steeds meer geïnvesteerd in comfort. Maar wat is extra comfort ons eigenlijk waard?, zo vragen ook de onderzoekers van VWS zich terecht af. Met technologie kunnen we een steeds hoger niveau van comfort bereiken. En we verwachten van de zorg hetzelfde comfort als in ons dagelijks leven. Dat betekent wel dat we technologie inzicht geven in ons dagelijks leven en onze voorkeuren, zodat apparaten precies weten wat we wanneer willen en nodig hebben. Sensoren meten continu en camera’s zien alles.


Comfortzone


Vreemde ogen dringen binnen in onze comfortzone en lang niet iedereen voelt zich daar comfortabel bij. We geven dus een deel van onze privacy op omdat daar gemak tegenover staat. En de zeggenschap om zelf keuzes te maken, geven we op wanneer we apparaten automatisch laten besluiten. Ook financieel hangt er een prijskaartje aan extra comfort. Wat is al dat extra comfort ons waard? Ouderdom komt met gebreken, waarom zou je wachten met het comfortabeler maken en aanpassen van de woning tot de eerste indicatie optreedt? 


We zullen, tot slot, extra aandacht moeten geven aan de ‘psychologie’ van de gebruiker. Het begrip user driven innovation  valt. VitaValley ontwikkelt en hanteert deze methode voor het betrekken van gebruikers bij het innoveren. Stichting KIEN op zijn beurt organiseert Innovatietafels, waarbij via een intensief proces van co-creatie een levensvatbaar innovatief concept wordt opgeleverd, inclusief een sluitende businesscase. Innovatietafels zijn dus zeker niet vrijblijvend en daar voel ik mij als directeur wel zo comfortabel bij…