Op weg naar een verbonden samenleving

In Patent uit de Polder komen Nederlandse uitvinders aan het woord. EenVandaag levert met deze achtdelige zomerserie het ultieme bewijs dat Nederlandse innovatieregio’s en onze Willy Wortels zeker niet onder doen voor Silicon Valley. Toch schort er nog iets essentieels aan ons innovatieklimaat. Ambtenaren, uitvinders en wetenschappers moeten leren sectoroverstijgend te denken en te innoveren.

In Patent uit de Polder komen Nederlandse uitvinders aan het woord. EenVandaag levert met deze achtdelige zomerserie het ultieme bewijs dat Nederlandse innovatieregio’s en onze Willy Wortels zeker niet onder doen voor Silicon Valley. De cd, de dvd en Wi-Fi, het zijn stuk voor stuk Nederlandse uitvindingen. Net als de UV WaterBox die op basis van zonne-energie zout water omtovert in zoet water en de MammaPrint die op borstkanker test. Toch schort er nog iets essentieels aan ons innovatieklimaat. Ambtenaren, uitvinders en wetenschappers moeten leren sectoroverstijgend te denken en te innoveren.


Het is alweer bijna twee jaar geleden dat prof.dr.ir. Nico Baken, hoogleraar Enterprise Networks aan de TU Delft en senior strateeg bij KPN Nederland, met schwung een manifest de wereld inslingerde. Dankzij een speciale website, een topcongres, interviews, filmpjes en een opinieartikel in het Financieele Dagblad kon niemand de boodschap van de flamboyante hoogleraar ontlopen.


Volgens Baken kijkt Nederland niet ver genoeg vooruit en denken we te veel in deelbelangen en eigenbelangen. Men moet echter bij de buurman over de schutting willen kijken. Concreet betekent dat sectoroverstijgend denken en innoveren. Sectoroverstijgend denken is de enige oplossing voor de economische, sociale en ecologische crisis. Hij slaat daarmee de spijker op zijn kop.


ABC-tjes 


Transsectorale of sectoroverstijgende innovatie, dat klinkt abstract. Gelukkig geven de samenstellers van het manifest ook een praktisch voorbeeld. In een flatgebouw woont de alleenstaande dame A die haar been breekt en acht weken in het gips belandt. Voor controle moet ze naar het ziekenhuis, maar een taxi is te duur. Boven haar woont de werkloze B zonder auto maar met rijbewijs, en daarboven werkend stel C met twee auto’s waarvan er één zelden gebruikt wordt. B heeft tijd, C heeft een auto, A heeft een probleem. De oplossing ligt voor de hand.


Volgens Baken zijn er talloze van dit soort ABC-tjes denkbaar, in de zorgsector, in alle andere sectoren en met name over de grenzen van de sectoren heen. Op die manier werken we gezamenlijk aan een verbonden samenleving.


Geen losse flodder


Het manifest van Nico Baken was niet zomaar een losse flodder, prominente Nederlanders, zoals oud-bankier Herman Wijffels, behoorden tot de meer dan vijftig medeondertekenaars. Maar zoals vaak regeert de waan van de dag en was het voor de meesten al snel weer business as usual. En zo vlogen twee jaar voorbij.


De samenstellers van het manifest wezen op tekortkomingen in onze samenleving, uitgesplitst naar twaalf sectoren. “Voor de sectoren zorg en bouw wordt het tijd, dat men zich gaat realiseren dat de klassieke verzorgingshuizen gaan verdwijnen. Ze zijn immers zo’n 40.000 euro per persoon per jaar duurder dan langer thuis wonen. De komende vijftien jaar komt een kwart van de 65-plussers voor de keuze te staan: langer thuis wonen of rechtstreeks naar het verpleeghuis. Als er geen keus wordt gemaakt, worden binnen vijftien jaar 1 miljoen mensen gedwongen te verhuizen naar plekken, waar ze niet willen zijn. Door het aanpassen van woningen kunnen mensen minstens zes jaar langer thuis wonen.”


Populistisch


Toegegeven, de titel van het manifest (De oplossing van de crisis kost niets!) komt misschien wat populistisch over, maar het gedachtegoed van de hoogleraar en zijn medeondertekenaars spreekt mij zeer aan. De thema’s die in het manifest worden aangestipt, zoals de toenemende zorgkosten, de noodzaak voor ouderen om langer thuis te wonen en de vermeende energieschaarste sluiten bovendien naadloos aan op de missie van Stichting KIEN.


Willy Wortels


Net zoals de redacteuren van EenVandaag hebben we bij Stichting KIEN deze zomer niet stilgezeten. Raadpleeg onze Agenda, want het borrelt en bruist van de activiteiten. Zo is het eerste project ‘Frisse school’ in Venlo van start gegaan. Het Inspiratiedocument Frisse scholen moet schoolbesturen stimuleren om buiten het bestaande bestek te denken. KIEN zal ook samen met de KennisPartnerCoalitie Energiesprong haar kennis en ervaring inzetten bij de totstandkoming van ‘nul-op-de-meter’ woningen, eerst in de regio Hart van Brabant en later in Utrecht en Twente. Uniek is de samenwerking met het netwerk van het COB waarbinnen we toewerken naar energieneutrale tunnels in Nederland. Het jaarlijkse Led-event komt er weer aan. Last but not least, KIEN organiseert dit najaar ook weer een tweetal masterclasses over Langer Zelfstandig Thuis Wonen.


Kortom, terwijl onze toekomstige Willy Wortels alweer in de collegebanken hangen, werken onze themacoördinatoren samen met e-installateurs en andere stakeholders onverminderd aan de verbonden samenleving. In de geest van het manifest doen zij dagelijks hun stinkende best.