Het nieuwe besef

Het Aanjaagteam Langer Zelfstandig Wonen is een jaar actief en hoewel het sentiment bij de installatie ronduit sceptisch was, constateer ik een omslagpunt. De 54 zorgregio’s zijn in beweging gekomen. Er is een nieuw besef ontstaan. Langer zelfstandig wonen als idee is omarmd. De discussie gaat nu over de vraag hoe gaan we het organiseren?

Ouderdom komt met gebreken. Je bent langer dood dan dat je leeft. Het zijn vreselijke clichés, maar waarheden als een koe. Er rust nog steeds een taboe op het ouder worden. MTV en Walt Disney beperken zich tot de dynamische belevingswereld van de jeugd. De wereld van ouderen is een stuk statischer en draait om drempels, douchestoelen en trage trapliften. Kleine technische aanpasssingen faciliteren het langer zelfstandig thuis wonen.


Het Aanjaagteam Langer Zelfstandig Wonen is een jaar actief en hoewel het sentiment bij de installatie ronduit sceptisch was, constateer ik een omslagpunt. De 54 zorgregio’s zijn in beweging gekomen. Er is een nieuw besef ontstaan. Langer zelfstandig wonen als idee is omarmd. De discussie gaat nu over de vraag hoe gaan we het organiseren?


Als aanjaagteam hebben we ons in eerste instantie geconcentreerd op de barrières die langer zelfstandig wonen in de weg staan, zoals de woningcontingenten. Provincie en Rijk bepalen het aantal woningen dat een gemeente maximaal mag bouwen. Het creëren van nieuwe seniorenwoningen in leegstaande gebouwen zou geen invloed mogen hebben op die quota. Verder attenderen wij gemeenten er op dat zij niet alleen zorginkoper zijn, maar ook verantwoordelijk zijn voor een voldoende aantal geschikte seniorenwoningen. Verder wilde het kabinet het mogelijk maken mantelzorgwoningen vergunningvrij aan te bouwen of op dezelfde kavel te zetten. Net zoals voor de bouw van een garage of een tuinhuis tegenwoordig ook geen vergunning meer nodig is. Dit blijkt vooralsnog een dode mus. Lokale strenge bouwvoorschriften gooien roet in het eten.


Kortom: er zijn de komende jaren nog genoeg barrières te slechten. Uiteindelijk moet iedere oudere op enig moment zelf de regie voeren, bijvoorbeeld als de kinderen uit huis zijn. Investeer dan niet alleen in verre reizen en een kookeiland, maar ook in een douche met makkelijke instap. Verhuizen naar een appartement is ook geen schande. Behalve de woning, moet ook de leef- en woonomgeving geschikt zijn. Gemeenten en woningcorporaties moeten structureel afspraken maken om zaken rond wonen en zorg goed te regelen. Ook de informatievoorziening op de diverse websites laat nog steeds sterk te wensen over. Subsidieregelingen zijn vaak onvindbaar.


Demografen verwachten dat in 2040 achter elke vijfde voordeur een 75-plusser woont. Technologische innovaties maken dat mogelijk, maar uiteindelijk gaat langer zelfstandig wonen om een mindshift. Wat mij betreft gaat de discussie tijdens het KIEN Innovatiecongres 2015 over dit nieuwe besef.


Marnix Norder, voorzitter Aanjaagteam Langer Zelfstandig Wonen