Aanpak 0-energietunnel inspiratie voor nieuwe visie op aanbesteding

De gemeente Den Haag heeft ervoor gekozen om de aanbesteding van een verbindingsweg en tunnel (de Rotterdamsebaan) niet op de geijkte manier te doen. De gemeente stelde eerst een expertteam Duurzaamheid in om een integrale visie op duurzaamheid te ontwikkelen.

Gemeente Den Haag start met een droom

De gemeente Den Haag heeft ervoor gekozen om de aanbesteding van een verbindingsweg en tunnel (de Rotterdamsebaan) niet op de geijkte manier te doen. De gemeente stelde eerst een expertteam Duurzaamheid in om een integrale visie op duurzaamheid te ontwikkelen. Die visie moet de leidraad worden voor aanbesteding en ontwikkeling. De bereidheid van de gemeente om af te wijken van de traditionele manier van aanbesteding– een bestek opstellen met technische specificaties – verdient wat betreft directeur Adrie van Duijne van Stichting KIEN navolging. Niet alleen bij grote infrastructurele projecten; ook kleinere projecten komen op een hoger niveau als niet het bestek het startpunt is, maar een vergezicht.


Voor de gemeente Den Haag is duurzaamheid het uitgangspunt voor alle projecten en plannen. Bij de inrichting van de aanbesteding van de Rotterdamsebaan wilde de gemeente dat abstracte begrip concreter maken. Daarom werd onder coördinatie van het Nederlandse kenniscentrum voor ondergronds bouwen en ondergronds ruimtegebruik (het COB) en de TU Delft een expertteam ingesteld. Dat team heeft een inspiratiedocument Duurzaamheid opgesteld, waarin het schetst hoe de tunnel duurzaam gemaakt en uitgevoerd kan worden. Het KIEN-onderzoek van Rimma Dzhusupova naar de 0-energietunnel was mede inspiratiebron voor het expertteam.



Integrale visie op duurzaamheid

De integrale visie op duurzaamheid gaat over ontwerp, bouw én gebruik. Rode draad daarbij is het levenscyclusdenken. De doelstellingen zijn dat het maximale wordt gehaald uit internationaal beschikbare technologie, kennis en ervaring en dat de tunnel bij oplevering de duurzaamste tunnel in Nederland is. De tunnel moet een icoon van duurzaamheid worden, een stimulans voor andere projecten in Nederland. Het COB en Stichting KIEN blijven bij het project betrokken om het proces van duurzaamheid voor de Rotterdamsebaan te ondersteunen en om  kennis en ervaring te delen voor de tunnels die hierna gebouwd gaan worden. Zo organiseert KIEN onder meer innovatietafels met betrokkenen in de bouwkolom – aannemers, installateurs, fabrikanten – om de vraag en visie verder uit te diepen.


Een tunnel als long van een stad

Het is bijzonder dat de gemeente Den Haag de visie en de durf heeft om te kiezen voor integrale duurzaamheid. De vraag aan de markt wordt niet: maak een tunnel die punt A met punt B verbindt. De vraag is: creëer een tunnel die in aanleg, gebruik en onderhoud de aarde en haar bewoners beter achterlaat dan voor haar aanleg, een tunnel als long van de stad, die de omgeving mooier maakt. Het is de aanbesteding van een droom, geen bestek van technische specificaties en belemmeringen. “Het is een voorbeeld van hoe je projecten en opdrachten zou moeten inzetten. Opdrachtgevers en opdrachtnemers kunnen hiervan leren”, zegt Adrie van Duijne. “Niet alleen op dit niveau of deze schaal. Het geldt voor infrastructuur, gebouwen tot en met consumentenprojecten.”


Een uitdaging voor opdrachtgevers en opdrachtnemers

“Het is een manier van denken die nieuwe eisen stelt aan zowel vraag als aanbod. Het is een aanpak die de opdrachtgever uitdaagt om een visie te definiëren en die van opdrachtnemers vraagt om met een open blik naar innovatie en duurzaamheid te kijken. Het is ook een aanpak die de schapen van de bokken scheidt. Ben je uitvoerder of realiseer je een droom? Dat geldt voor het consortium van bedrijven dat voor een gemeente een belangrijke verbindingsweg en tunnel realiseert, voor installatiebedrijven en architecten die het leefklimaat in schoolgebouwen fris, schoon en energieneutraal willen maken, maar ook voor de installateur die een klant helpt om energie te besparen of langer zelfstandig thuis te wonen. Begin bij de visie, de droom.”